Сувязь выказніка і дзейніка, выражанага колькасна-іменным спалучэннем. Працяжнік паміж дзейнікам і выказнікам
Меню
иконка учебника «Беларуская мова. 8 клас» (аўтары: З. І. Бадзевіч, І. М. Саматыя), 2020 § 19–20
←
→

Ведаць:

  • правілы сувязі выказніка і дзейніка, выражанага колькасна-іменным спалучэннем
  • правілы пастаноўкі працяжніка паміж дзейнікам і выказнікам

Умець:

  • правільна ўжываць выказнік з дзейнікам, выражаным колькасна-іменным спалучэннем
  • ставіць працяжнік паміж дзейнікам і выказнікам паводле правіл пунктуацыі

Дадатковыя
матэрыялы

1.Адзначце правільны адказ. Выказнік у сказе граматычна залежыць ад:

2.Адзначце сказы, у якіх выказнік ужываецца ў адзіночным ліку:

Некалькі вучаніц вывучыл.. гэты верш на памяць.
Тысяча чалавек прыйшл.. на гэта памятнае месца.
Столькі вучняў захацел.. займацца беларускай мовай.
Сем пераможцаў прывезл.. граматы з алімпіяд.
Прыйсці ў музей згадзіл..ся дванаццаць вучняў.

3.Адзначце сказы, у якіх выказнік ужываецца ў множным ліку:

Большасць дзяўчынак займал..ся плаваннем.
Нямнога гледачоў прыйшл.. на гэты канцэрт.
Шэсць футбалістаў пастаянна атакавал.. вароты праціўніка.
Сем месяцаў прайшл.. з таго часу.
Прайшл.. пяць дзён.

4.Адзначце правільныя адказы. Выбар формы выказніка залежыць ад:

наяўнасці адасобленых членаў сказа
парадку размяшчэння галоўных членаў сказа
адушаўлёнасці ці неадушаўлёнасці назоўніка, які ўваходзіць у склад колькасна-іменнага спалучэння
наяўнасці аднародных членаў сказа
выражэння выказнікам-дзеясловам актыўнасці ці пасіўнасці асобы

5.Адзначце сказы, у якіх абавязкова трэба ставіць працяжнік паміж дзейнікам і выказнікам:

Дзетак узгадаваць не грыбкоў назбіраць.
Языком малоць не дровы калоць.
Аляксандр цяпер студэнт.
Вуліца даўжынёй каля вярсты.
Раніца цёплая, сонечная.

6.Адзначце сказы, у якіх абавязкова трэба ставіць працяжнік паміж дзейнікам і выказнікам:

Яны свае людзі.
Тры ў кубе дваццаць сем.
Зіма як зіма.
Знайсці падкову шчасце.
Асаблівая асалода хадзіць у ягады.

7.Адзначце сказы, у якіх не трэба ставіць працяжнік паміж дзейнікам і выказнікам:

На дне пясочак жоўты, чысты.
Аляксандра ўжо амаль студэнтка.
Праветраны пакой гарантыя добрага сну.
Нацыянальная прыказка скарбонка духоўнай сілы народа.
Сам сабе чалавек не вораг.

8.Адзначце сказы, у якіх не трэба ставіць працяжнік паміж дзейнікам і выказнікам:

Мінск сталіца Беларусі.
Старасць не радасць.
Заяц шусь у кусты.
Лёс чалавека як даўні курган.
Радзіма шахмат Індыя.

9.Суаднясіце сцверджанні са сказамі:
-не трэба ставіць працяжнік паміж дзейнікам і выказнікам
-у сказе памылкова ўжыта форма выказніка
-трэба абавязкова ставіць працяжнік паміж дзейнікам і выказнікам
Ён грамадзянін гэтай краіны. -
Працаваць у добрым калектыве вялікае шчасце.-
Большасць пасажыраў ужо села на свае месцы.-

10.У форме якога ліку будзе ўжыты выказнік у сказе. Адзначце правільны адказ.
Трое нажніц ляжал.. на стале.