Тэмпература як экалагічны фактар. Прыстасаванні раслін і жывёл да розных тэмпературных умоў асяроддзя
Меню
иконка учебника «Біялогія. 10 клас» (аўтары: С.С.Маглыш, В.А.Краўчанка, Т.Я.Даўгун), 2020 § 6
←
→

Ведаць:

  • аб тэмпературы як экалагічным фактары асяроддзя
  • пра значэнне тэмпературы ў жыцці жывых арганізмаў
  • на якія групы падзяляюць арганізмы па здольнасці рэгуляваць тэмпературу цела пры змене тэмпературы навакольнага асяроддзя
  • аб пайкілатэрмных і гамаятэрмных жывёлах
  • якія прыстасаванні сфармаваліся ў жывёл і раслін у адносінах да тэмпературы
  • тэрмiны: пайкілатэрмныя арганізмы, гамаятэрмныя арганізмы, цеплалюбівыя расліны, эфемеры, эфемероіды, холадаўстойлівыя расліны

Умець:

  • распазнаваць тыпы адаптацый жывых арганізмаў да розных тэмпературных умоў
  • тлумачыць значэнне розных адаптацый жывых арганізмаў да неспрыяльных тэмпературных умоў

Дадатковыя
матэрыялы
  

1.Тэмпература з’яўляецца адным з важных лімітуючых фактараў асяроддзя на сушы.

2.Для тэмпературнага фактару характэрны вузкія геаграфічныя ваганні.

3.Для большасці эўкарыёт верхняя мяжа тэмпературнага дыяпазону не выходзіць за межы +50.

4.Напішыце назву групы арганізмаў, тэмпература цела якіх нясталая і змяняецца адначасова са зменай тэмпературы навакольнага асяроддзя:
Адказ:

Правільны адказ: Пайкілатэрмныя або пайкілатэрмныя

5.Напішыце назву экалагічнай групы шматгадовых раслін, у якіх адмірае толькі наземная частка, а пры наступе спрыяльніх умоў іх жыццё аднаўляецца за кошт пажыўных рэчываў, назапашаных у падземнай часцы:
Адказ:

Правільны адказ: Эфемероіды або эфемероіды

6.Да арганізмаў адносяцца ўсе бактэрыі, пратысты, грыбы, расліны, бесхрыбетныя жывёлы, рыбы, земнаводныя, паўзуны.

Правільны адказ: пайкілатэрмных

7.Абярыце са спісу цеплалюбівыя расліны:

сланік кедравы
кавыль
саксаул
ядловец
кактус

8.Абярыце са спісу адаптацый гамаятэрмных жывёл да нізкіх тэмператур:

цеплаізалюючае покрыва
сезонныя міграцыі
цеплавая задышка
назапашванне біялагічных антыфрызаў у вадкасцях цела
цягліцавыя дрыжыкі

9.Суаднясіце адаптацыі і экалагічныя групы жывёл, для якіх яны характэрныя:
-гамаятэрмныя
-пайкілатэрмныя
-пайкілатэрмныя і гамаятэрмныя
назапашванне біялагічных антыфрызаў у вадкасцях цела-
павышэнне інтэнсіўнасці абмену рэчываў-
выпарэнне вільгаці праз слізістыя абалонкі ротавай поласці-

10.Суаднясіце адаптацыі зачэнне:
-абарона ад перагрэву
-зніжэнне ўздзеяння ветру
-узмацненне адлюстравання сонечных прамянёў
-памяншэнне светапаглынальнай паверхні
узмоцненая транспірацыя-
згортванне лісця-
падушкавідныя жыццёвыя формы-
бліскучая паверхня ліставой паверхні-